*** Who kelimesinin dilimizde karşılığı ” kim ” sorusuna eş değerlidir ve komut şeklinde kullandığımızda da bu anlamını tümüyle sağlar.
*** Komut, irc clientimizden bağımsız olarak calısmaktadir yani IRCd tabanlı bir komuttur.
*** Yardım menüsüne ” /helpop ?Who ” şeklinde ulaşıp, komutun işleyiş mekanizması ve beraberinde kullanılan parametreler hakkında bilgi edinebiliriz.

Esasen, biz ” /who ” komutunu 3 ana kısımda işleyeceğiz.

4Kısım1 -> Nick üzerinde /who taraması
4Kısım2 -> Sunucu üzerinde /Who taraması
4Kısım3 -> Kanal üzerinde /Who taraması

Şimdi tek tek bu bölümleri işleyelim…

4Kısım1 -> Nick üzerinde /who taraması

Belirtilen nickin ” usermask,son girdiği kanal, away durumu vs. ” hakkında bilgi almak için kullanılır.
Kullanımı: /Who nick
*** Bu komut uygulandıktan sonra , cevap alabilmemiz için belirtilen nickin online olması gerekmektedir.
*** Birden fazla kullanıcıya aynı komut üzerinden /who taraması yapmak mümkün değildir. Boşluk bırakarak ya da araya virgül koyarak yapacağınız taramalarda, komut işlemeyecektir.
-
Örnek: /who EquaL
-
#Sohbet EquaL Hr* [email protected] :0 Yönetici : EquaL
EquaL Kişi (/WHO) bilgisi sonu
-
” /who EquaL ” komutunu uyguladıktan sonra gelen cevaba göre ;
Baştaki #Sohbet , kişinin girdiği son kanaldır.

Hr kısmından sonraki ArGe kelimesi Kişinin identd’i Arastirma.Gelistirme.EquaL.Sunucu.Net kişinin hostu’dur.
” Yönetici : EquaL ” Kişinin username’idir.
H: Kişinin away olmadığını belirtir. (Here)
r: EquaL nickinin kayıtlı olduğunu belirtir. (register)
” :0 ” kısmı, kişi ile aynı link üzerinden bağlandınızı gösterir.

Bir örnek daha verelim..

” /who TurkServ ” komutunu uyguladığımda ;
4* TurkServ Hr4* [email protected]TurkServ.oper.link1.com :0,4 2 Duvarı aşamıyorsan bir kapı aç.
Cevabı geliyor.

Bu kısımda, diğerinden farklı olarak kırmızı şekilde belirtilen bazı ifadeler var.
Onların anlamları ise ;
Baştaki yıldız(*): Hiçbir kanala girmediğini belirtir.
Ortadaki yıldız(Hr*): Kişinin sunucuda oper olduğunu belirtir.
” :2 ” kısmı da , kişinin sunucuya sizin bağlandığınız linkten girmediğini belirtir.
NOT1: Kişinin bir çok kanalda bulunmasına rağmen, who taramasında nickinin başında ” * ” görünüyorsa;
- Kişinin nicki +p kipindedir
- Girdiği kanallar +p ya da +s kiplerinden birine sahiptir.

NOT2: Sunucuya bağlı olan linkleri listelemek için ” /lusers ” komutunu kullanabilirsiniz…

Who komutunun nick üzerindeki kullanımı bu kadardır. Şimdi kısım2'de belirtmiş olduğumuz sunucu üzerindeki taramalara bakalım..

4Kısım2 -> Sunucu üzerinde /Who taraması

Sunucu üzerinde yapılan who taraması; beraberinde parametreleri ile kullanılır.
Yalnız yapılan bu taramalarda, nicklerin gözükmeme durumu söz konusudur.
Bazı sunucularda sunucuya girişte her kullanıcıya +i kipi verilmektedir. Ancak bu bizim sunucumuzda değişkenlik göstermektedir. Girişte +i kipi verilmemektedir ancak, sunucu üzerindeki taramalarda ” 1 ile limitlendirilmiştir. ” Yani ne yaparsanız yapın, çıkacak sonuc 1'dir.
Eğer fazlası var ise ;

Error, /who limit of 1 exceeded. Please narrow your search down and try again
şeklinde bir uyarı vericektir ircd bize. Bunun anlamı ise ;
Yukarıda belirttiğim gibi ;
” sunucu üzerinde yapılan geniş kapsamlı taramalarda karşımıza çıkıcak seçenek sayısı maksimum 1'dir ” demektir.

Komutun kullanımı: /who +modeler-modeler maske maske.
Komutun açıklaması: ” +modeler ” şeklinde belirtilen kısma istediğimiz, ” -modeler ” şeklinde belirtilen kısma istemediklerimizi yazmalıyız.

NOT1: Bir parametre aynı komut içerisinde aynı kısımda sadece bir kere kullanılabilir. Ancak ” – ” tarafında bir tane ” + ” tarafında da bir tane olmak üzere 2 kere kullanılabilir.
NOT2: Yapılan taramalar Joker karakterler olarak adlandırdığımız Wilcard(*,?)lar yer alabilir.
- Who komutunun sunucu üzerindeki yapılan taramalarda beraberinde kullanılan parametreler ;

n : Belirtilen maskedeki nicklere sahip olan/olmayan kullanıcıları listelemek için kullanılır.
Kullanımı: /who +n/-n/+n-n maske
Örnek: /who +n-n *x* a*
Bu komutu uyguladığımızda; a ile başlamayıp içinde x geçen nickler listelenicektir.
———-
u : Belirtilen maskeye sahip identd(user id)e sahip olan/olmayan kullanıcıları listelemek için kullanılır.
Kullanımı: /who +u/-u/+u-u maske
Örnek: /who -i Help
Yukarıdaki komutu uyguladığımızda Help identd’ine sahip olmayan kullanıcılar listelenicektir.
———-
a : away olan/olmayan kullanıcıları listelemek için kullanılır.
Kullanımı: /who +a-a
——-
g : Belirtilen fullname(username, gecos)’e sahip kullanıcıları listeler
Kullanımı:  /who +g/-g/+g-g maske
Örnek:  /who +g *x*
Açıklama: Bu komutu uyguladığımızda ; username’sinde x geçenler listelenicektir.
NOT: Taramalarda sadece fullname’in sadece ilk kelimesi ele alınır.
Space(boşluk) tuşundan sonrası için ayrı bir ” g ” parametresi kullanmamız gerektiğinden boşluktan sonrası işleme alınmıcaktır.
——–
h : Belirtilen hostname’i içeren/içermeyen kullanıcıları listelemek için kullanılır.
Kullanımı: /who +h/-h/+h-h host
Örnek: /Who -h *1B*
Açıklama: Bu komutu uyguladığımızda karşımıza hostname’inde ” 1B ” geçmeyen kullanıcılar listelenicektir.
——-
(i) : Belirtilen Numerik İp adresine adresine sahip olan/olmayan kullanıcıları listelemek için kullanılır.
Kullanımı: /who +i/-i/+i-i İp-Adresi
Örnek: /Who +i 12*
Açıklama: Bu komutu kullandığımızda; karşımıza Numerik İp adresi 12 ile başlayan kullanıcılar listelenicektir.
NOT: Bu komutu sadece Oper/admin’ler kullanabilir. Sebebi ise, sunucuya girişte her kullanıcıya +x kipinin verilmesi ve orjinal ip adresinin host’a çevrilmesidir. Orjinal ip adresini sadece oper/adminler görebileceği için komutu sadece oper/adminler kullanabilir.
Oper/Admin’lerde taramalar için sınır olmadığından listelemede tüm userler yer alıcaktır. Aynı şekilde +i modu vs. adminlerin tarama yapmasına engel değildir.
——
m : Belirtilen kullanıcı flaglarına sahip olan/olmayan kullanıcıları listelemek için kullanılır.
Kullanımı : /who +m/-m/+m-m modelar
Bu parametre ile kullanılam modelar ” O,o,C,A,a,N,B ” şeklindedir.
Kullanımında belirttiğim ” modelar ” kısmına sadece yukarıdaki belirtilen ” O,o,C,A,a,N,B ” modelarından birisi gelebilir.
Her mode’nin kendine göre anlamı vardır ki bunları da ” /helpop ?umodes ” yaparak görebilirsiniz.
Örnek: /who +m O
Açıklama: Bu komutu uyguladığımızda; sunucu üzerindeki ” Local IRC Operatörler ” listelenicektir.
————-
s : Belirtilen sunucu isminden giriş yapan/yapmayan kullanıcıları listelemek için kullanılır.
Kullanımı: /who #kanal +s/-s/+s-s sunucu-adı
Örnek: /who +s irc.link1.com
Bu komutu uyguladığımızda irc.link1.com linkinden giriş yapan kullanıcılar istelencektir.
———–
M : Kullanıcı ile ortak kanalınızın olup olmadığını gösterir.
Kullanımı: /who +M maske
Açıklama: Sunucu üzerinde yapılan taralarda, eğer ortak kanalınız varsa cevap alabileceğiniz parametredir.
———-
R : Bu parametrenin pek bi işlevi olmamakla beraber, kullanıcının gerçek hostnamesini gösterir.
Kullanımı: /who +R Maske
Örnek:  /who +R *a*
Açıklama:  Bu komutu uyguladıktan sonra içinde a geçen nicklerin gerçek hostnameleri görünür.
———
I : Bu parametrenin de R ile beraber aynı şekilde bir işlevi yoktur. Gerçek ip adresini gösterir.
Kullanımı: /who +I mask
Örnek: /who +I *selam*
Açıklama: nickinde selam geçenlerin Gerçek ip adresini gösterir.

Dikkat ettiyseniz yukarıdaki maddeler sırasıyla Nick,identd ve host şeklindedir. Şimdi size bir pratik yol göstericem
Şimdi size bir pratik yol göstericem, dilerseniz bu pratik yolu kullanır dilerseniz mod şeklinde kullanabilirsiniz.
Ne demek istiyorum?
şimdi bildiğiniz gibi biz [email protected] maskesini her yerde kullanabiliyoruz.
Heryer olarak adı geçen kısmın içinde Who parametresinin 3 parametresi de vardır.
Örnek verince daha iyi anlıcaksınız;
Örnek: /who +nuh *a* x* *1B*
Bu komut ile eşdeğerli olan ;
” /who *a*!x*@*1B* ”
komutu aynı işlevi görür.
Yalnız bu seçeneği sadece ” + ” kısmı için kullanılır. – kısmı için bu şekilde listelemek mümkün değildir.

——————–

Sunucu üzerinde yapılan taramalarda kullanılan parametreler ve kullanımı bu şekildedir. Şimdi 3. tarama şeklimize geçelim

4Kısım3 -> Kanal üzerinde /Who taraması

Bu tür taramalar aslında sunucu üzerinde yapılan taramalar ile kullanılan parametrelerin yanında +c modeudur ki ;
Bu parametre ile yaptığımız taramalarda ;
sadece bir kanal belirttiğimiz için, belirtilen parametreye uygun tüm nickler listelenicektir.
Kanal üzerinde yapılan taramalarda mutlaka +c modunu bulundurmalıyız ve aynı şekilde mutlaka bir kanal bildirmeliyiz.
Kullanımı ;
” /who +cmodelar-modelar #Kanal maskeler maskeler ” şeklindedir.
Örnek vericek olursak ;
/who +cn #Help ???
bu komutu uyguladığımızda , karşımıza #Help kanalındaki 3 haneli nickler listelenicektir.
C moduna bi örnek daha verelim
” /who +cu-gs #X *x* Help* link1.com ”
Yukarıdaki komutu uyguladığımızda, #X kanalındaki İdentd’inde ” x ” geçen, Fullname(Gecos)i ” Help ” ile başlamayan, ” link1.com ” linkinden giriş yapmayan kullanıcılar listelenicektir.

NOT: Sunucu üzerinde yapılan taramalarda kullanılan parametreler kanal üzerinde yapılan taramalar içinde kullanılabilir.

*** ” /who +c #kanal ” ile ” /Who #Kanal ” komutu aynı işlevi görür ve en üstte çıkan nick kanala son giren kişidir. Ve burdan da anlaşılabileceği gibi ilk giren kişi de en altta yer alıcaktır.
__________________